De socratische dialoog is een techniek om gedachten van patiënten kritisch te onderzoeken. Een belangrijk onderdeel van de socratische dialoog is het volgen van het denkspoor van de cliënt. Kritisch en logisch doorredeneren zijn daarbij essentieel. Hierdoor komt de cliënt zélf tot nieuwe inzichten.
In deze video geven Madeleine Stoop (therapeut) en Charlotte Stoop (cliënt) een voorbeeld van het uitvoeren van de socratische dialoog in een therapiesessie. Voordat de therapiesessie begint, beschrijft Madeleine hoe ze het gesprek met de cliënt zal vormgeven en welke stappen ze gaat doorlopen. Ook kun je tijdens het gesprek zien welke techniek wordt toegepast. Aan het einde van de video worden er uitdagingen en tips besproken. Hoe kun je als behandelaar bijvoorbeeld omgaan met wrijving en frustratie bij de cliënt?
Na het zien van deze techniekenvideo heb jij de tools in huis om zelfverzekerd met de socratische dialoog aan de slag te gaan!
Stappenplan Socratische dialoog
1. Wat is de situatie?
2. Wat is de aanname in deze specifieke situatie? (gedachte zo concreet mogelijk formuleren; eventueel al doorvragen naar wat de cliënt precies bedoelt of naar de ramp achter de ramp).
3. Check de geloofwaardigheid (0-100).
4. Onderzoek:
- Is het zo? (‘Vertel…’)
- Logisch doorredeneren (‘Dus als dit zo is, dan betekent het automatisch dat…? Klopt dat? Dan zou dit ook moeten gelden voor anderen, in eerdere ervaringen, toekomstige situaties, de wereld, is dat zo? En als dat niet zo is, op grond van welke aanname dan niet? Hoe zit het dan?’) Wat betekent dit voor de oorspronkelijke gedachte? → Steeds concretiseren, logisch doorredeneren, checken, samenvatten.
5. Herhaal deze stappen.
6. Laatste keer samenvatten: ‘de oorspronkelijke gedachte was …, dit hebben we samen allemaal ontdekt; hoe zouden we dat in één zin kunnen samenvatten in plaats van de oorspronkelijke gedachte?’
7. Realistische/ rationele gedachte noteren + geloofwaardigheid (0-100).
8. Geloofwaardigheid van de oorspronkelijke gedachte checken (0-100).
9. Eventueel helpend gedrag of gedragsexperiment afspreken; welk (nieuw) gedrag zou passend zijn, als we er vanuit gaan dat deze realistische gedachte klopt?
