Het boek ‘ACT bij kinderen, jongeren en volwassenen’ geeft uitleg over het ACT4life-model en het ontstaan daarvan. Er wordt telkens een bruggetje gelegd tussen de oorsprong van Acceptance & Commitment Therapy (ACT) en de uitvoering hiervan in het ACT4life model. ACT4life wordt niet alleen in de ggz toegepast, maar ook door leerkrachten en fysiotherapeuten. Dit boek is dan ook geschikt voor een breed publiek, voor iedereen die meer kennis wil verkrijgen over ACT en specifiek dit model.
Zes kernprincipes van ACT
Velen van jullie zullen bekend zijn met ACT, een derde generatie gedragstherapie, die zich niet richt op het formuleren van helpende gedachten naast automatische negatieve gedachten, zoals bij CGT. ACT leert je vervelende gevoelens en gedachten te accepteren in plaats van er tegen te vechten. Dit doe je door naar je waarden te leven. Het doel is dan in de eerste plaats ook het vergroten van psychologische flexibiliteit en niet de vermindering van klachten. ACT kent zes kernprincipes, ook wel bouwstenen genoemd, die vaak illustratief worden weergegeven als een hexaflex. Deze kernprincipes zijn: acceptatie, cognitieve defusie, mindfulness, zelf-als-context, waarden en toegewijde actie.
Visueel je levenspad bewandelen met ACT4life
Monique Samsen is de oprichter van ACT4life, een variant op de reguliere ACT. Zij is opgeleid tot psycholoog en beeldend therapeut. Monique kwam in 2003 in aanraking met de behandelmethodiek ACT en heeft dit de afgelopen jaren, zoals Jacqueline A-Tjak zo mooi verwoord in de inleiding, verheven tot haar levenswerk. Dat deed ze door de basis van ACT te verfijnen naar een visuele methodiek met bijpassende, herkenbare taal. Hierdoor is de samenhang van de zes bouwstenen van ACT verduidelijkt en vergemakkelijkt. In plaats van je als therapeut te richten op een van de zes bouwstenen van ACT, kan je door het hanteren van het ACT4life model alle bouwstenen flexibel inzetten en de samenhang verduidelijken.
Monique Samsen legt in dit boek in begrijpelijke taal uit waar ACT voor staat en hoe deze basis is uitgebouwd in het ACT4life model. Vervolgens legt ze per symbool uit waar het voor staat, beschrijft ze de psycho-educatie die bij dit specifieke symbool hoort en laat ze de uitleg gepaard gaan met direct toepasbare oefeningen. Tot slot besteedt ze aandacht aan de therapeutische houding en worden in het laatste hoofdstuk nog meer oefeningen beschreven.
De kracht van beelden
Inhoudelijk vind ik het een sterk boek, vanwege de vele referenties naar wetenschappelijk onderzoek en de duidelijke en prettig leesbare uitleg over de praktijk van ACT4life.
Ik herken me in de metafoor dat het toepassen van de oefeningen van ACT behorend bij een bepaalde bouwsteen (van het hexaflex) soms voelt als het gooien van ballen naar cliënten: als je niet precies weet waar dat doel staat of hoe dat doel te raken, rest er niets anders dan de ballen lukraak van je af te gooien. De visuele methode van ACT4life, waarin een levenspad, een rotonde, de halte, het gedoe en het hartenpad zijn afgebeeld in combinatie met de figuren (uil, boom, kat, olifant, hart en ik) spreken direct aan. Daarnaast verduidelijken deze symbolen op krachtige wijze waar je staat als cliënt en welk figuur op dat moment de aandacht opeist.
Ik ben altijd enthousiast als je als behandelaar de methodieken beeldend kan uitleggen. Dat maakt dat de informatie beter beklijft, spreekt meer aan en maakt het ook breder toepasbaar. In dit geval voor jonge kinderen, maar ook voor mensen met een verstandelijke beperking zal dit meer aanspreken dan alleen een gesprek zonder beelden. En dan ga ik voor het gemak nog voorbij aan de ACT-oefeningen, die je vooral laten voelen!
Kritisch puntje is slechts de opmaak: de alinea’s worden niet gescheiden door witregels, maar door inspringen van de eerste regel. Bladzijdes zijn dus van boven tot onder gevuld met tekst. Dat maakt dat ik als lezer geneigd was om af te haken op de veelheid aan tekst, zo dicht op elkaar. Daarnaast wordt in het boek zelf weinig gebruikt gemaakt van visuele ondersteuning middels afbeeldingen of figuren (met uitzondering van de hoofdstukken die gemarkeerd worden door het symbool dat beschreven wordt). Dit in tegenstelling tot ACT/ACT4life zelf. Dit is oprecht jammer, omdat het verder een heel prettig geschreven en inhoudelijk sterk boek is.
Ik ben in ieder geval enthousiast geraakt over ACT4life en voornemens dit in mijn praktijk toe te gaan passen!
Score
Informatie
Titel:
ACT bij kinderen, jongeren en volwassenen
Auteur/Redactie:
Monique Samsen
Uitgever:
BSL media & learning
ISBN:
9789036831475
Onderwerp:
Acceptance & Commitment Therapy (ACT)
Doelgroep:
ACT4life wordt niet alleen in de ggz toegepast, maar ook door leerkrachten en fysiotherapeuten. Dit boek is voor iedereen die meer kennis wil verkrijgen over ACT en specifiek dit model.
Beweringen en meningen, geuit in artikelen en mededelingen op de boekrecensiepagina’s van deze site, zijn die van de auteur(s) en niet (noodzakelijkerwijs) die van de VGCt.
