Of je nu student, stagiair of ervaren therapeut bent: dit boek richt zich op iedereen die zijn CGT-vaardigheden wil verbeteren. In supervisie wordt vaak gewerkt met video-opnames om het vaardigheidsniveau van een supervisant te beoordelen. Deze vorm van best practice is niet altijd voldoende om terugkerende werkproblemen te veranderen. Deliberate practice biedt hiervoor een verrassend en praktisch alternatief: het herhaaldelijk en bewust oefenen van een specifieke vaardigheid, net zolang tot deze automatisch en soepel verloopt. Dus niet eindeloos praten over technieken, maar dóén.
Beter worden in wat je al doet
In het VGCt magazine #1 2025 werd Simone das Dores, supervisor VGCt, geïnterviewd over het gebruik van deliberate practice in supervisie en werd dit boek aangekondigd en getypeerd als een soort kookboek. Das Dores stelt dat we moeten stoppen met nieuwe therapievormen te ontwikkelen en beter moeten worden in wat we al kunnen. Het is een oproep die haaks lijkt te staan op een door mij gesignaleerde ontwikkeling bij cursisten en supervisanten VGCt: de meeste cursisten stoppen na een basiscursus CGT en gaan verder met een andere methodiek (bijvoorbeeld een basiscursus ST of EMDR). De nieuwe generatie lijkt meer te willen verbreden dan te verdiepen.
Een stapje verder gaan dan waar je bent
Het boek Deliberate practice bij CGT kan gebruikt worden als aanvulling op cursussen en supervisie CGT. Zo oefenen cursisten of supervisanten niet alleen wat zij tegen een cliënt met veiligheidsgedrag kunnen zeggen, maar ook hoe zij dat kan zeggen met een stijl en een taal die bij hen als therapeut past. Een belangrijk onderdeel hierbij is feedback, waarbij cursisten of supervisanten fouten mogen maken en aan de hand van kleine, steeds iets moeilijkere leerdoelen, oefenen om net een stapje verder te gaan dan waar ze zijn (in de zone van de naaste ontwikkeling). In het rollenspel geeft de ‘therapeut’ met handgebaren aan hoe moeilijk het rollenspel voelt, zodat de ‘cliënt’ het rollenspel makkelijker of moeilijker kan maken waardoor de ‘therapeut’ op het juiste niveau oefent. Dit inspireert mij ook als therapeut voor bijvoorbeeld het aanleren van sociale vaardigheden. Het is continue oefenen op vaardigheidsniveau en de prestaties beoordelen.
Aan de slag met 10 CGT-vaardigheden
De auteurs onderscheiden tien CGT-vaardigheden in de deliberate-practice-oefeningen: behandelrationale uitleggen, doelen stellen, een agenda opstellen, huiswerk opgeven en bespreken, werken met cognities, werken met gedrag, werken met emoties, flexibel zijn binnen het therapeutisch kader, omgaan met breuken in de therapeutische relatie en herstel faciliteren en ten slotte het omgaan met weerstand bij de cliënt.
Voor elke vaardigheid wordt in dit boek beschreven wat de docent of supervisor moet doen aan voorbereiding (bijvoorbeeld het printen van formulieren), een beschrijving van de vaardigheid, voorbeelden van de vaardigheid, optionele variatie voor de oefening en voorbeeldresponsen van de therapeut. Wat betreft de voorbeeldresponsen wordt benadrukt dat de persoonlijke therapiestijl van de cursist of supervisant kan afwijken. Ze moeten vooral hun eigen stijl en toon ontwikkelen, terwijl ze tegelijkertijd met hun interventies binnen de principes en strategieën van het model moeten blijven.
De genoemde vaardigheden komen grotendeels overeen met de praktijktoetsen die supervisanten moeten afleggen binnen supervisie VGCt, hoewel het opstellen van gedragsanalyses met de cliënt (praktijktoets 1) en het evalueren van de behandeling (praktijktoets 4) niet of marginaal voorkomen binnen dit boek.
Tenslotte worden er tips gegeven hoe je het meeste uit deliberate practice haalt, zoals bijvoorbeeld de zelfevaluatie van de trainer en een leidraad voor studenten. Het boek eindigt met het citeren van onderzoeksresultaten over het nut van zelf in therapie gaan als therapeut. Onderliggend misschien een pleidooi om leertherapie weer in te voeren?
Handig kookboek
Kortom, het is inderdaad een handig ‘kookboek’ dat volstaat met voorbeelden en oefeningen voor alle behandelprincipes van CGT op verschillende niveaus. Van harte aanbevolen dus voor docenten/supervisoren die hun cursisten/supervisanten door simulaties bekwaam willen maken in het prachtige vak van CGT.
Score
Informatie
Titel:
Deliberate practice bij CGT: train je vaardigheden
Auteur/Redactie:
James Boswell & Michael Constantino
Uitgever:
Boom U
ISBN:
9789024468782
Onderwerp:
Deliberate practice, het herhaaldelijk en bewust oefenen van een specifieke vaardigheid.
Doelgroep:
Iedereen die zijn CGT-vaardigheden wil verbeteren.
Beweringen en meningen, geuit in artikelen en mededelingen op de boekrecensiepagina’s van deze site, zijn die van de auteur(s) en niet (noodzakelijkerwijs) die van de VGCt.
