Een proefschrift staat boordevol nieuwe inzichten. Wat zijn de belangrijkste bevindingen? En welke les kun jij er als zorgprofessional uit trekken? Dat kan niemand je beter vertellen dan de kersverse doctor zelf. Dit keer Carolijn de Beer, senior onderzoeker en basispsycholoog, over haar proefschrift: Lived Experience Matters: On the healing power of peer support and mental health experiences of professionals.
Welk probleem staat centraal?
We onderzochten wat ervaringsdeskundigen kunnen toevoegen aan de behandeling van jongeren met complexe psychische problemen. Ook onderzochten we barrières en bevorderende factoren die de inzet van ervaringsdeskundigen beïnvloeden.
Daarnaast werd onderzocht hoe psychische problemen bij artsen hun hulpzoekgedrag, behandelbehoeften en professionele functioneren beïnvloeden. Samen tonen beide onderzoekslijnen hoe ervaringskennis effectief kan worden ingezet in de (jeugd)zorg.
Waar spitste je onderzoek zich op toe?
We onderzochten wat ervaringsdeskundigen kunnen toevoegen aan de behandeling van jongeren met complexe psychische problemen. Ook onderzochten we barrières en bevorderende factoren die de inzet van ervaringsdeskundigen beïnvloeden.
Daarnaast werd onderzocht hoe psychische problemen bij artsen hun hulpzoekgedrag, behandelbehoeften en professionele functioneren beïnvloeden. Samen tonen beide onderzoekslijnen hoe ervaringskennis effectief kan worden ingezet in de (jeugd)zorg.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit je proefschrift?
- Ervaringsdeskundige jongeren versterken behandelingen door authentieke relaties, (h)erkenning en bevordering van autonomie.
- Succesvolle inzet van ervaringsdeskundige jongeren vraagt om duidelijke rolomschrijvingen, financiering, begeleiding, training en structurele inbedding in teams.
- Samenwerking tussen ervaringsdeskundige jongeren en clinici kent barrières zoals rolonduidelijkheid, taalverschillen en zorgen over kwetsbaarheid en leeftijd van de ervaringsdeskundige jongere, maar verbetert met richtlijnen en supervisie.
- Artsen die zelf psychische problemen hebben ervaren, geven aan dat hun herstel hun empathie, authenticiteit en vermogen tot holistische zorg heeft versterkt.
- Ervaringskennis bevordert mensgerichte, herstelgerichte jeugdhulp en vraagt om beleidsmatige erkenning en structurele ondersteuning.
Welke haken en ogen zitten er aan je onderzoek?
Onvoldoende zicht op werkzame elementen
Hoewel het onderzoek belemmerende en bevorderende factoren van de inzet van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid identificeert, blijft onduidelijk welke elementen cruciaal zijn voor succesvolle implementatie van ervaringsdeskundige jongeren. Mixed‑methods-onderzoek (dat zowel cijfers (kwantitatief) als diepgaande ervaringen (kwalitatief) combineert) is nodig om deze mechanismen beter te begrijpen.
Beperkte focus op ouders en naasten
De rol van ervaringsdeskundige ouders of naasten blijft onderbelicht, terwijl zij mogelijk een belangrijke aanvullende bron van steun en perspectief vormen. Toekomstig onderzoek moet expliciet aandacht besteden aan hun inzet en meerwaarde.
Wat moet volgens jou de volgende stap in het onderzoek zijn?
Implementatieonderzoek: Recent hebben mijn collega’s en ik een subsidie ontvangen van het Bovenregionaal Expertisenetwerk Zuid-Holland (BREN) om samen met het LUMC Curium, Rivierduinen, iHub, Cardea en verschillende ervaringsdeskundige-netwerken te werken aan een duurzaam samenwerkingsverband rondom ervaringsdeskundigheid in de jeugdhulp. Het doel van dit project is om de komende jaren een sterke poule van ervaringsdeskundigen op te zetten, zodat ervaringsdeskundige jongeren en de ervaringskennis van ouders en hulpverleners structureel kunnen worden ingezet om jongeren en ouders in de jeugdhulp beter te ondersteunen.
Welke boodschap wil je dat zorgprofessionals meenemen uit je proefschrift?
Ervaringskennis is geen beperking, maar een waardevolle bron. Een cultuuromslag in de jeugdhulp en bredere hulpverlening is nodig om deze kennis écht te benutten.
Titel proefschrift:
Ervaring doet ertoe, de kracht van lotgenotensteun en eigen mentale ervaringen van professionals
Promovendus:
Carolijn de Beer
Universiteit:
Universiteit Leiden University Medical Center
Promotiedatum:
29 januari 2026
Proefschrift:
Download
Over de auteur
Carolijn de Beer werkt als senior onderzoeker en basispsycholoog bij LUMC Curium. Ze richt zich op praktijkgericht onderzoek naar hoe ervaringsdeskundigheid structureel kan bijdragen aan de jeugdhulp.
