Een proefschrift staat boordevol nieuwe inzichten. Wat zijn de belangrijkste bevindingen? En welke les kun jij er als zorgprofessional uit trekken? Dat kan niemand je beter vertellen dan de kersverse doctor zelf. Dit keer Myrthe Veenman, postdoctoraal onderzoeker, over haar proefschrift: No adolescent is an Island: Conceptualizing the Family System in Adolescent Depression with the Network Approach.
Welk probleem staat centraal?
Al jaren is er toename van adolescenten met mentale klachten, zoals depressie. De depressieve klachten gaan hand in hand met problemen zoals schooluitval en gezinsconflict. Om de negatieve langetermijneffecten te voorkomen is het belangrijk om te onderzoeken hoe we adolescenten kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door de hulp van ouders.
Waar spitste je onderzoek zich op toe?
Mijn promotieonderzoek richtte zich op de vraag of we de dynamiek tussen adolescenten met depressie en ouders in kaart kunnen brengen met een zogenoemde netwerkbenadering. Het uiteindelijke doel is om hiermee meer inzicht te krijgen in de wederzijdse relatie tussen ouders en adolescenten om het mentaal welzijn van adolescenten te verbeteren.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit je proefschrift?
- De netwerkbenadering is geschikt om de dynamiek tussen ouders en adolescenten in het dagelijks leven in kaart te brengen.
- De stemming van de adolescent in het dagelijks leven hangt samen met de stemming, zorgen over het kind en het gedrag van ouders.
- Ouders van een adolescent met depressie hebben over het algemeen meer zorgen over hun kind, wat het oudergedrag kan beïnvloeden.
- Een gepersonaliseerde aanpak is belangrijk. De exacte samenhang tussen stemming en gedrag van ouders en kinderen is per familie verschillend.
Welke haken en ogen zitten er aan je onderzoek?
Netwerkmodellen vereisen over het algemeen veel data die moeten voldoen aan strenge eisen. Familiedata kan niet altijd aan deze eisen voldoen (zoals bij missende data), waardoor de richting van de relaties nog onduidelijk is. De netwerken in deze studie waren een eerste stap om de dynamiek tussen ouders en een kind met depressieve klachten in kaart te brengen. Toekomstig onderzoek is nodig om de richting van de relaties te bevestigen. Daarnaast is het belangrijk om onderzoek te doen naar de gehele gezin, inclusief broers en zussen.
Wat moet volgens jou de volgende stap in het onderzoek zijn?
Ten eerste is er meer onderzoek nodig naar de toepasbaarheid van de netwerken in de praktijk. Bijvoorbeeld, hoe kunnen de netwerken helpen in interventies om de gezinsdynamiek in kaart te brengen? Daarnaast is er onderzoek nodig naar het welzijn en ondersteuning van naasten (zoals ouders). Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van praktische tools zoals een app die uitleg geeft over psychopathologie, concrete tips kan aandragen om ouders te ondersteunen en zorgopties in kaart brengt.
Welke boodschap wil je dat zorgprofessionals meenemen uit je proefschrift?
Adolescenten zijn geen eiland: Het is belangrijk is om ook aandacht te besteden aan de omgeving van de adolescent met depressieve klachten, zoals het welzijn van het gezin.
Titel proefschrift:
Adolescenten zijn geen eiland: conceptualisatie van het gezinssysteem vanuit een netwerkbenadering bij depressie
Promovendus:
Myrthe Veenman
Universiteit:
Universiteit Leiden
Promotiedatum:
5 februari 2026
Proefschrift:
Download
Over de auteur
Myrthe Veenman is werkzaam als postdoctoraal onderzoeker op de afdeling klinische psychologie aan de Universiteit Leiden. Zij gaat haar onderzoek (onder begeleiding van Bernet Elzinga) naar de gezinsdynamiek in het kader van depressie in de adolescentie voortzetten. Daarnaast wil ze zich meer richten op suïcidale klachten in samenwerking met Stichting 113 Zelfmoordpreventie.
