Hoe werk je met koppels bij wie de liefde niet alleen hecht, maar ook botst? Waar gesprekken kunnen kantelen van begrip naar verwijt, en waar spanning of geweld de verbinding onder druk zet? Deze toolkit “Als de liefde knalt” is speciaal ontworpen om daarbij te helpen. Je leert niet alleen signalen van huiselijk geweld bespreekbaar maken, maar ook hoe je deze kan doorbreken.
De sectie Relatie, gezin en naasten en de sectie forensische CGT ontwikkelde samen met Psyflix video’s en hand-outs om collega-behandelaars te ondersteunen. Deze toolkit is zo opgebouwd dat je meegenomen wordt door iedere fase die hoort bij het doorbreken van huiselijk geweld, waarbij je opgedane kennis direct kunt toepassen in de praktijk. De toolkit Als de liefde knalt laat zien hoe therapeuten in zulke situaties werken aan veiligheid, herstel en verbinding. Aan de hand van realistische rollenspellen en toelichting nemen Judith Yntema, Hester Mobach, Sylvia Vaassen, Aerjen Tamminga en Ilona van Vlimmeren je mee door vier centrale thema’s.
Toolkit voor het signaleren en stoppen van partnergeweld
Hieronder vind je verschillende hulpmiddelen: webinars, rollenspellen en tips voor verdere verdieping. Via onderstaande links navigeer je snel naar de diverse onderdelen.
- Introductie: hoe onveiligheid in relaties eruitziet
- Agressie in beeld: geweldsdynamieken herkennen
- Veilig naar huis: zorgen voor veiligheid
- Van vechten naar verbinden: doorbreken gezamenlijke escalaties
- Zorgen voor jezelf: zelfzorg voor de therapeut
Introductie: hoe onveiligheid in relaties eruitziet
In deze eerste video bespreekt Judith Yntema hoe (on)veiligheid in relaties ontstaat, hoe partnergeweld kan escaleren en welke rol professionals daarin spelen. Ze bespreekt de onderliggende problematiek en genderverschillen een rol kunnen spelen bij geweld in gezinnen, welke risico- en beschermende factoren meespelen en hoe samenwerking aan veiligheid vorm krijgt. Ze neemt je mee waarom een focus op veiligheid naast een focus op behandeling zo belangrijk is. Om de dynamiek tussen partners scherp en herkenbaar in beeld te brengen wordt in de serie gebruik gemaakt van rollenspeldemonstraties met acteurs (Stijn en Loes), waardoor alle interventies direct praktisch en toepasbaar worden.
Agressie in beeld
In deze video bespreekt Hester Mobach de dynamiek van partnergeweld. Ze licht toe hoe we geweldsdynamieken kunnen herkennen en onderscheiden, met focus op twee hoofdvormen: dwingende controle en situationeel partnergeweld. Deze aflevering vormt de opmaat naar het rollenspel dat deze patronen in de praktijk zichtbaar maakt.
Rollenspel: uitvragen signalen man (intieme terreur)
In dit rollenspel zien we een voorbeeld van een gesprek met een client die ontkent zijn partner te hebben mishandeld. De video laat zien hoe het gesprek zich kan ontvouwen en hoe de therapeut probeert te blijven aansluiten bij de client, met oog voor veiligheid, het contact en de beleving van de client.
Rollenspel: uitvragen signalen vrouw (intieme terreur)
In dit rollenspel – dat normaal telefonisch plaatsvindt maar voor Psyflix face-to-face wordt getoond – zien we hoe de behandelaar het gesprek aangaat met een vrouw die te maken heeft met intieme terreur. Het gesprek start met de vraag of er onderwerpen zijn die haar partner niet mag horen of weten, waarmee de nadruk ligt op veiligheid, vertrouwen en zorgvuldige signalering.
Rollenspel: uitvragen signalen man (situationeel partnergeweld)
In dit rollenspel gaat de behandelaar in gesprek met een pleger van situationeel partnergeweld. De video laat zien hoe de therapeut signalen onderzoekt, spanningen bespreekbaar maakt en inzicht creëert in de dynamiek van het geweld. Een realistisch voorbeeld van hoe zorgvuldige communicatie bijdraagt aan bewustwording en verandering.
Rollenspel: uitvragen signalen vrouw (situationeel partnergeweld)
In dit rollenspel onderzoekt de behandelaar samen met de cliënt de geweldsdynamiek binnen de relatie. De focus ligt op het uitvragen van geweld en het herkennen van situationele patronen, met aandacht voor veiligheid, bewustwording en herstel
Downloads:
Invulformulier signalenkaart
Veilig naar huis
In deze video laat Sylvia Vaassen zien hoe je praktisch aan de slag kunt gaan met koppels waarin sprake is van onveiligheid. Ze bespreekt wat belangrijk is in de begeleiding, met aandacht voor psycho-educatie over het stress-systeem, het opstellen van een signaleringsplan of spanningsthermometer, het toepassen van een time-outprocedure, en het monitoren en evalueren van het veiligheidsplan.
Downloads:
Hulpvragen bij het opstellen van de time-outprocedure
Schematisch overzicht time-outprocedure
Spanningsthermometer
Time-outprocedure bij partnergeweld
Rollenspel: time-out (voor thuis & als het niet is gelukt)
In dit rollenspel licht Judith Yntema verschillende technieken toe om veilig naar huis te gaan na een conflictsituatie. De video laat zien hoe een time-outprocedure kan worden ingezet — zowel thuis als wanneer het niet is gelukt om tijdig te stoppen — om veiligheid en herstel te bevorderen.
Van vechten naar verbinden
In deze video legt Aerjen Tamminga uit hoe je kunt bewegen van een gezamenlijke escalatie tussen partners naar het doorbreken van patronen en het herstellen van verbinding.
Deze powerpoint hoort bij zowel de introductie van dit onderwerp als bij de losse technieken.
In deze video richt Aerjen Tamminga zich op emotionele acceptatie – het leren accepteren en begrijpen van de partner zoals die is. Hij bespreekt hoe therapeuten dit proces kunnen begeleiden aan de hand van twee complementaire technieken: empathisch aansluiten en gezamenlijk onthechten. In de video legt hij uit hoe gezamenlijke onthechting toegepast kan worden in de praktijk.
Rollenspel: gezamenlijk onthechten
In dit rollenspel wordt de techniek ‘gezamenlijk onthechten’ gedemonstreerd. De video laat zien hoe partners, met begeleiding van de therapeut, kunnen loskomen uit destructieve patronen en ruimte creëren voor begrip, rust en verbinding.
Van vechten naar verbinden
In deze video laat Aerjen Tamminga zien hoe empathisch aansluiten: erkennen van harde emoties en uitbreiden naar zachte emoties kan helpen om de verbinding tussen partners te herstellen. Hij geeft uitleg hoe deze techniek in de praktijk kan worden toegepast.
Rollenspel: empatisch aansluiten
In dit rollenspel wordt het belangrijkste onderdeel van de techniek ‘empathisch aansluiten’ gedemonstreerd. De video laat zien hoe therapeuten deze vaardigheid kunnen inzetten om spanning te verminderen en verbinding tussen partners te herstellen.
Zorgen voor jezelf
In dit laatste deel leer je hoe je als therapeut goed voor jezelf kunt zorgen wanneer je werkt met koppels die te maken hebben met partnergeweld. Deze situaties raken vaak diep — ook bij de therapeut.
Gesprekken kunnen intense emoties oproepen, zoals angst of machteloosheid, en stellen hoge eisen aan je professionele en persoonlijke grenzen.
Deze module laat zien hoe je bewust kunt omgaan met die emoties, je eigen grenzen bewaakt en actief zorg draagt voor je eigen welzijn. Zo blijf je als therapeut niet alleen effectief en betrokken, maar ook veilig en veerkrachtig.
Rollenspel: de-escalerende interventies
In deze video wordt een rollenspel getoond waarin de spanning tussen beide partners oploopt. We zien hoe therapeute de-escalerende interventies toepast: ze benoemt wat er gebeurt — zoals schreeuwen, harde toon en spanning — en onderzoekt wat elk van de partners nodig heeft om te kalmeren. Een krachtige demonstratie van werken aan rust en veiligheid in het contact.
Downloads
Hulpvragen bij het opstellen van de time-outprocedure
Invulformulier signalenkaart
Schematisch overzicht time-outprocedure
Spanningsthermometer
Time-outprocedure bij partnergeweld
