Wat hebben dronken wormen, kamikazeduiven en koe-katstapels gemeen? Precies. De Ig Nobelprijs van 2024.
De Ig Nobelprijzen worden jaarlijks uitgereikt aan onderzoek dat eerst een glimlach op je gezicht tovert en je daarna aan het denken zet. Nu kan dat effect bij mij ook vrij eenvoudig worden bereikt met een kop koffie, maar daar win je kennelijk geen prijs mee – behalve wanneer je zo’n stomend bakkie inzet om te onderzoeken hoe erg je knoeit als je er achteruit mee loopt. Tip: gebruik een wijnglas of pak je kop van boven vast, anders is het resultaat vooral een pijnlijke grimas en een door pijn beperkt denkvermogen.
Enfin, terug naar de Ig Nobeluitreikingen van dit jaar. Een goed jaar voor de leertheorie, want niemand minder dan B.F. Skinner – de man himself – kreeg postuum de Ig Nobelprijs voor de Vrede toegekend. Maar voordat je nu glimlachend achteroverleunt, is het wel goed te weten welk onderzoek hij daarvoor deed. Hij onderzocht namelijk de mogelijkheid om duiven in te zetten als raketpiloot. Ik hoor je al denken: hoe kan je daar een vredesprijs mee Kamikazeduif winnen? Welnu, het inzetten van duiven zou pilotenlevens kunnen redden en dus kan het met recht een nobel idee genoemd worden. Als je geen duivenmelker, ornitholoog of lid van de Partij voor de Dieren bent, tenminste.
Mocht je tot een van die laatste categorieën behoren, is er een klein lichtpuntje: ook onderzoek naar menselijk leed viel dit jaar in de prijzen. Onderzoekers van het medisch centrum van Hamburg – Eppendorf ontdekten namelijk dat placebo’s nóg beter werken als ze licht pijnlijke bijwerkingen hebben. Iets wat niet werkt én pijn doet, heeft dus meer effect dan iets wat ‘alleen maar’ niet werkt. En met een beetje mazzel werkt het zelfs beter dan iets wat wel werkt.
Voor wie inmiddels hoofdpijn krijgt van deze ingewikkelde materie, heb ik nog één tip. Bevind je je ooit in een kop-of-munt-wedstrijd, kies dan voor de zijde die vóór het opgooien boven ligt. Die Ig Nobelprijzen, lang zo gek nog niet.
Dit artikel kun je terugvinden in het VGCt magazine op pagina 39.
