Vaak heb ik er de pest in wanneer er een herziene versie van een boek uitkomt. Van sommige boeken heb ik inmiddels wel drie of meerdere versies in mijn boekenkast staan, waarbij het soms een beetje zoeken is wat er nu daadwerkelijk veranderd is en of dat voor mij ook echt een verbetering betekent. Dat geldt in dit geval zeker niet. De tweede herziene versie van ‘Denken + Durven = Doen’ is een mooi compleet overzicht van de behandeling van angst(stoornissen) bij kinderen en jeugdigen.
Voor ieder wat wils
In het boek staat de behandelmethode Denken + Durven = Doen centraal. Dat is een bewezen (kosten)effectieve interventie voor angst(stoornissen). De behandeling is een combinatie van CGT-gerelateerde interventies, gericht op anders leren denken, het uitproberen van nieuw gedrag en het onder controle krijgen van angsten. Het boek belicht zowel de preventie als het curatief behandelen van angst(stoornissen). Dat maakt het geschikt voor een brede doelgroep variërend van leerkrachten, (school) maatschappelijk werk, Centra voor Jeugd en Gezin, en gedragswetenschappers werkzaam binnen de basis en SGGZ. Aan de samenwerking met ouders wordt specifiek aandacht besteed. Bovendien is er naast de praktische gids voor professionals en een werkboek voor het kind óók een apart online werkboek voor ouders. Daarin staan veel oefeningen en voorbeelden van wat anders denken inhoudt, welk gedrag helpend kan zijn, hoe je je aandacht kunt verplaatsen. Ook zijn er werkbladen ter ondersteuning van de oefeningen en een terugvalpreventieplan.
Een trilogie
De praktische gids voor professionals bestaat uit drie delen. In het eerste deel van het boek wordt stilgestaan bij het ontstaan en instandhouding van angst en angststoornissen in de kindertijd, hoe dit te signaleren/meten, inclusief de wetenschappelijke onderbouwing van de behandeling van angststoornissen bij kinderen en jongeren middels CGT. Voorts wordt beschreven de wijze waarop angst(stoornissen) al dan niet preventief of curatief behandeld kan worden, zowel individueel als in groepsverband, al dan niet in samenwerking met ouders, het protocollair versus modulair werken, en wat mogelijke valkuilen/contra-indicaties kunnen zijn.
In deel twee komen de specifieke cognitief gedragstherapeutische interventies aan bod, wederom inclusief de wetenschappelijke onderbouwing. Aandacht wordt besteed aan psycho-educatie gericht op verschillende leeftijdscategorieën, het herkennen van lichaamssignalen bij verhoogde angst, het werken met het GGGG-schema, het inzetten van exposure/gedragsexperimenten, het bedenken van passende beloningen, het alert zijn op veiligheidsgedrag, naast cognitieve strategieën zoals de kansberekening, het taartdiagram, meerdimensionaal evalueren en gedachten uitdagen. Voorts is er aandacht voor het richten/verplaatsen van de aandacht middels mindfulnessoefeningen en taakconcentratieoefeningen, het inzetten van helpend gedrag, waarbij gebruik wordt gemaakt van ontspanningsoefeningen en contraconditionering. Tot slot is er aandacht voor terugvalpreventie. Alle oefeningen die worden aangereikt worden ondersteund door hele handige werkbladen in het bijpassende werkboek voor kinderen en de online beschikbare werkbladen voor ouders ten einde hun kinderen te ondersteunen in dit traject.
In deel drie worden de verschillende programma’s beschreven. Zo wordt gedetailleerd uitgewerkt hoe preventief gewerkt kan worden met angstige kinderen in het voorliggend veld (zoals scholen) in de hoop te voorkomen dat een en ander uitgroeit tot een angststoornis. Voorts wordt het curatief behandelen van angststoornissen al dan niet in groepsverband binnen de basis en SGGZ uitgewerkt, waarbij de keuze kan worden gemaakt te werken volgens protocol of toch meer modulair.
Een aanwinst
We hebben zeventien jaar op een nieuwe editie moeten wachten, maar dan ligt er toch wel wat. Verfrissend vind ik de uitwerking van de vier verschillende behandelprogramma’s waardoor een brede doelgroep bereikt kan worden en de soms lange wachtlijsten binnen de GGZ mogelijk omzeild kunnen worden door ook in te zetten op preventie. Sterk vind ik de wijze waarop alle overwegingen en interventies worden onderbouwd middels wetenschappelijk onderzoek. De interventies zijn bovendien duidelijk uitgewerkt in begrijpelijk Nederlands en goed vertaald naar diverse programma’s. Kortom, de nieuwe editie van ‘Denken + Durven = Doen’ is een aanwinst voor mijn inmiddels goedgevulde boekenkast.
Score
Absoluut 5 sterren en dan heb ik het nog niet gehad over de mooie illustraties in het werkboek die, denk ik, zowel kinderen als jeugdigen aanspreken en therapie daarbij mogelijk een beetje cool maakt.
Informatie
Titel:
Denken + Doen = Durven
Auteur/Redactie:
Susan M. Bögels, Anke M. Klein, Ellin Simon en Bonny F.J.A van Steensel
Uitgever:
Bohn Stafleu van Loghum
ISBN:
978-90-368-3062-1 en 978-90-368-3063-8 (eBook) 2e herziene druk
Onderwerp:
Preventie en behandeling van angst(stoornissen) bij kinderen en jongeren en/of hun ouders
Doelgroep:
Kinderen en ouders
Beweringen en meningen, geuit in artikelen en mededelingen op de boekrecensiepagina’s van deze site, zijn die van de auteur(s) en niet (noodzakelijkerwijs) die van de VGCt.
