Op het moment dat bekend werd gemaakt dat deze derde editie van het boek ‘Geïntegreerde Cognitieve Gedragstherapie’ er zou komen was ik erg benieuwd naar de inhoud. Met het oog op de lessen die ik komend jaar ga geven vroeg ik me af of deze editie echt iets nieuws zou gaan brengen ten opzicht van de tweede editie die tot nu toe gebruikt wordt bij veel CGT basiscursussen. Ook merk ik dat veel supervisanten toch nog vaak stoeien met de Functieanalyse en Betekenisanalyse (FABA) en het als een losse techniek zien. Ik hoopte dat dit boek duidelijker uiteen zou zetten hoe je een FABA echt integreert in de beginfase van je behandeling. Ik vind dat de auteurs er zeker goed in geslaagd zijn om uit te leggen waarom de FABA zo´n logisch en niet te missen onderdeel is van het therapieproces. Het boek roept enthousiasme op om niet zomaar ergens te beginnen met behandelen, maar echt te onderbouwen wat je aangrijpingspunt wordt in de behandeling.
CGT als manier van klinisch denken en handelen
Deze derde editie van ‘Geïntegreerde Cognitieve Gedragstherapie’ bevat geen kleine aanpassingen, maar is met recht een volledig vernieuwde uitgave, ingegeven door ontwikkelingen in het vak én door ervaringen uit de klinische praktijk. Lag bij eerdere edities meer de nadruk op CGT als protocolgerichte behandelvorm, deze derde editie beschrijft CGT niet als een verzameling losse technieken, maar als een samenhangende manier van klinisch denken en handelen.
Centraal staat de vraag wat een therapeut doet wanneer een behandeling vastloopt. Niet door simpelweg extra technieken toe te voegen, maar door analyse, casusconceptualisatie en interventiekeuze opnieuw tegen het licht te houden. Evidence-based protocollen blijven daarbij het uitgangspunt, maar worden consequent verbonden met hypothesetoetsing, klinische besluitvorming en procesgericht werken.
Met een vast analytisch kader, waaronder de Functieanalyse en Betekenisanalyse (FABA), leert de therapeut verklaren waarom verandering stokt en hoe het behandelplan doelgericht kan worden bijgesteld. Het boek biedt daarbij concrete handvatten voor de toepassing in de behandelkamer, met overzichtelijke interventies gericht op het corrigeren van betekenisgeving, het beïnvloeden van instandhoudende factoren en het versterken van adequaat gedrag en vaardigheden.
Daarmee positioneert deze editie CGT expliciet als een dynamisch vak, waarin complexiteit, behandelgrenzen en effectiviteit centraal staan, en bevestigt het boek zijn waarde als fundamenteel opleidings- en naslagwerk voor CGT-professionals.
Voor reflectieve therapeuten
Dit boek is vooral een aanrader voor CGT-therapeuten en psychologen die verder willen kijken dan het strikt volgen van protocollen en behoefte hebben aan ondersteuning wanneer een behandeling middels het protocol vastloopt. Zowel voor beginnende als ook ervaren therapeuten biedt het een systematisch kader om behandelingen te analyseren en bij te sturen.
Ook wanneer je als beginnend therapeut je het therapeutisch proces goed eigen wil maken en goed wil begrijpen wat je aan het doen bent zou ik je aanraden dit boek aan te schaffen. Op de automatische piloot werken zit er niet meer in na het lezen van dit boek.
Door de sterke theoretische onderbouwing en het gedeelde denkkader leent het boek zich ook goed voor supervisie, intervisie en opleidingsdoeleinden.
Minder geschikt is het boek voor lezers die op zoek zijn naar een snelle introductie of een praktisch “stappenplan per stoornis”; het richt zich primair op vakmanschap, reflectie en geïntegreerd denken binnen CGT.
Houvast voor wanneer het stokt
De grootste meerwaarde van dit boek is het integrerende karakter. Het benadrukt dat je evidence-based protocollen serieus neemt, maar ook dat je probleemtaxatie en een geïndividualiseerd behandelplan nodig hebt zodra standaardroutes tekortschieten. Daarmee is het een handboek dat je helpt bij de vraag: wat doe ik als het niet (meer) werkt?
Een tweede pluspunt is het expliciete denkkader voor analyseren en bijsturen, waaronder het gebruik van FABA als manier om behandelsituaties te ontrafelen en koers te houden. Dat maakt het boek vooral bruikbaar in complexere trajecten, waar “nog een interventie toevoegen” vaak minder helpt dan scherp krijgen waarom het stokt en wat je dan precies moet aanpassen. Het overzicht van welke interventies passend zijn bij de verschillende aangrijpingspunten is erg overzichtelijk om mee te werken in de praktijk.
Ook prettig: deze derde editie is duidelijk bedoeld als actuele herziening. Het boek is stevig theoretisch geactualiseerd en er is aandacht voor recente ontwikkelingen in psychotherapie en werkingsmechanismen. Je merkt dat het boek niet alleen “CGT zoals het was” wil beschrijven, maar ook CGT zoals het zich ontwikkelt: meer aandacht voor proces, effectiviteit, grenzen van behandelen en klinische besluitvorming.
Waar je rekening mee moet houden als je overweegt om dit boek aan te schaffen is dat het geen lichte instapper is. De toon en diepgang maken het eerder een opleidings- en naslagwerk dan een vlot leesboek voor tussendoor. Het boek is omvangrijk (675 pagina’s, exclusief bronvermelding) en vraagt concentratie. Daarnaast zijn met name de eerste hoofdstukken taai om door te komen, alhoewel het wel leesbaarder geschreven is dan de tweede editie.
Voor wie CGT niet alleen wil toepassen maar ook wil begrijpen, is dit boek een waardevolle investering. Het biedt een gedeeld denkkader dat helpt om behandelkeuzes te onderbouwen, te bespreken en te verfijnen – in de behandelkamer én in supervisie.
Score
Informatie
Titel:
Geïntegreerde Cognitieve Gedragstherapie
Handboek voor theorie en praktijk
Auteur/Redactie:
Kees Korrelboom, Erik ten Broeke, Maarten van Dijk
Uitgever:
Boom
ISBN:
9789046909072
Onderwerp:
Geïntegreerde Cognitieve Gedragstherapie
Doelgroep:
Voor wie CGT niet alleen wil toepassen maar ook wil begrijpen, is dit boek een waardevolle investering. Het biedt een gedeeld denkkader dat helpt om behandelkeuzes te onderbouwen, te bespreken en te verfijnen – in de behandelkamer én in supervisie.
Beweringen en meningen, geuit in artikelen en mededelingen op de boekrecensiepagina’s van deze site, zijn die van de auteur(s) en niet (noodzakelijkerwijs) die van de VGCt.
