Ben je bekend met ACT en de bijbehorende terminologie en basistechnieken? En ben je nieuwsgierig naar hoe zo’n ACT-behandeling er in de praktijk dan precies uitziet? Dan is dit een interessant boek voor jou.
Kijkje in de ACT-keuken
In het Casusboek ACT beschrijven tien therapeuten uit Nederland en België uitgebreid hun volledige behandelsessies waarin ze ACT of elementen daarvan toepassen bij hun cliënten die allemaal een andere en diverse problematiek kennen. Je kijkt als het ware door een virtuele bril mee met de therapeuten. De therapeuten delen daarnaast hun ervaringen en overwegingen in uitgebreide reflecties. Daardoor krijg je zelfs een inkijkje in hun hoofd. In een aantal gevallen worden tevens reflecties van de cliënten over hun ervaring met de behandelmethode en het effect ervan gepresenteerd, zodat je naast het oordeel van de therapeut een tweede beschouwing over het verloop van de behandeling krijgt en dit zo kunt vergelijken.
Het boek richt zich met name op beginnende ACT-therapeuten die willen leren hoe het er in de behandelpraktijk aan toegaat. De uitgebreide casusbeschrijvingen bieden hen een kleurrijk palet aan indrukken en ideeën van hoe breed en flexibel de elementen van deze methode te gebruiken zijn. Toch is het boek ook interessant voor de al wat meer ervaren ACT-behandelaren die eens bij collega’s een kijkje in de ACT-keuken willen nemen om te zien wat ze herkennen of om op nieuwe ideeën willen komen. Wanneer je iets van ACT wilt opnemen in je behandelrepertoire kan dit boek een waardevolle en inspirerende bron vormen.
Een andere insteek
Het boek begint met een korte uitleg van het theoretisch kader en werkzaamheid van ACT. ACT kan lineair (volgens vaste stappen) worden ingezet door beginnende ACT-therapeuten of bij een klein aantal zittingen. ACT kan ook dynamisch worden ingezet door flexibel in te spelen op een van de zes specifieke pathologische kernprocessen die binnen ACT worden onderscheiden, afhankelijk van wat er op dat moment speelt in de therapie.
Een ACT-blik op de hulpvraag om bepaalde negatieve emoties of gedachten niet meer te hoeven ervaren, kan soms sterk afwijken van de opvatting van andere therapieën. ACT richt zich namelijk niet zozeer op klachtenreductie of verhogen van positieve stemming, maar eerder op het vergroten van de psychologische flexibiliteit in hoe om te kunnen gaan met lastig situaties of het kunnen verdragen van pijnlijke emoties.
Het aardige van het boek is dat het laat zien dat ACT of elementen van ACT bij veel verschillende klachten kan worden ingezet, bij verslaving, angststoornis, en van persoonlijkheidsproblematiek tot relatietherapie. In de persoonlijke reflecties van de therapeuten komt ook de waarde van ACT duidelijk naar voren: de ruimte om de eigen processen met zelfcompassie tegemoet te treden en ook in te zetten voor het leerproces van de cliënt zelf.
In de beschrijvingen staan, zoals gebruikelijk bij ACT, veel metaforen genoemd, en die slaan in veel gevallen aan bij cliënten waardoor ze anders tegen hun eigen situatie aankijken en een verandering kunnen inzetten. Van het zogenoemde keuzepunt, een praktisch behandelinstrument binnen ACT, dat in 2013 bedacht is door Russ Harris in de 2e editie van zijn boek Act Made Simple, wordt in het hoofdstuk over verslaving een uitgebreid schema weergegeven. Het keuzepunt is een instrument dat snel een overzicht geeft van de problemen van een cliënt en dat je op elk moment van een therapie kunt inzetten. Het geeft de cliënt inzicht wat er niet helpend is in bepaalde situaties, gedachten of gevoelens – dit is het bestaande patroon – en welk nieuw gedrag wel helpend kan zijn. Het keuzepunt komt in drie van de tien hoofdstukken voor.
Geruststellend praktijkboek
Het boek legt niet uitgebreid de theorie of de basis van de ACT-therapie uit. Daarvoor zijn andere boeken beter geschikt, zoals bijvoorbeeld ACT, Theorie en Praktijk van Jacqueline A-Tjak en ACT in de praktijk van Russ Harris. Het kan voorkomen dat je bij het lezen van dit boek een vakterm uit de ACT-behandeling tegenkomt die je mogelijk niet direct bekend is. Verder wordt ACT niet bij elke casusbeschrijving volgens een vaste volgorde in de therapie gebruikt, of komen niet alle kernprocessen voorbij in één therapieverslag. Vaak worden alleen enkele onderdelen van ACT gebruikt, en dat is ook eigenlijk wel typerend voor ACT. Het behoeft niet per se een vaste volgorde. Bij een aantal casussen worden er ook andere methoden tussendoor gevlochten zoals CGT, CFT en psychoanalytische elementen. Dan vergt het nog wat kennis en ervaring om dat te kunnen onderscheiden in de behandelverslagen.
Het is verder waardevol dat iedere therapeut in de reflecties zich zo kwetsbaar opstelt, omdat het geruststellend is dat we allemaal soms zo zoekende zijn als therapeut en dat we dan toch onverwachts ergens een snaar geraakt lijken te hebben die doortrilt bij een cliënt. ACT-therapie geven is namelijk lastig en kan ook vragen oproepen bij een therapeut of de aanpak of insteek op een bepaald moment wel de juiste is, en dat mag.
Score
Informatie
Titel:
Casusboek ACT: Acceptance and Commitment Therapy in de behandelpraktijk
Auteur/Redactie:
Tim Batink, Jacqueline A-Tjak en Roy Thewissen
Uitgever:
BSL Media & Learning
ISBN:
9789036830249
Onderwerp:
ACT-casuïstiek beschreven door tien therapeuten met verschillende casussen.
Doelgroep:
ACT-therapeuten, van zowel beginnend als ervaren niveau.
Beweringen en meningen, geuit in artikelen en mededelingen op de boekrecensiepagina’s van deze site, zijn die van de auteur(s) en niet (noodzakelijkerwijs) die van de VGCt.
