Mooi Werkmoment – De wijsheid van Stan de timmerman

Gz-psycholoog en systeemtherapeut Charlotte Koster over een bijzondere case

door VGCt
6 minuten leestijd

Charlotte Koster werkt bij de forensische polikliniek van Transfore en vertelt over haar patiënt Stan (niet zijn echte naam). “Stan weet na een behandeling van bijna twee jaar zijn leven weer op te pakken en inspireert nu zelfs zijn eigen klanten met de kennis die hij tijdens onze therapiesessies heeft opgedaan.”

Twee jaar geleden meldde Stan zich voor het eerst bij Charlotte. “Er zat toen een uitgeputte man voor me. Hij had last van paniekklachten, agressieve impulsdoorbraken en een overspannen gevoel. Bovendien sliep hij slecht en had hij veel fysieke pijnklachten. Hierdoor kon Stan niet meer werken. Hij is gediagnosticeerd met PTSS en een depressie.”

Innerlijke onrust

“Het werd mij al snel duidelijk dat deze man een bewogen leven achter de rug had: een moeilijke jeugd maar ook later in zijn leven heeft hij met grote verlieservaringen en andere ingrijpende levensgebeurtenissen te maken gehad. De innerlijke onrust die daarbij kwam kijken, heeft hij geprobeerd kwijt te raken door uitbundig te leven en spanning op te zoeken in de vorm van sport maar ook criminele activiteiten.”

Levenslijn en EMDR

Charlotte Koster

“Stan had een sterke behoefte te spreken en te delen over zijn leven tot nu toe en alles wat daarin had plaatsgevonden. Daarbij kwam veel verdriet los. Op basis van zijn verhaal hebben we een levenslijn gemaakt. Dat gaf hem overzicht en inzicht in hoeveel er was gebeurd én hoe hij daarmee omging. Dat was destijds vooral overleven, vechten en weer doorgaan. We hebben enkele gebeurtenissen geselecteerd en die behandeld met EMDR. Na het succesvol behandelen van een aantal trauma’s, hebben we deze therapievorm door het toenemende aantal fysieke klachten – zoals misselijkheid, krampen en slapeloosheid – vroegtijdig stopgezet.”

Tijdelijke opname dagbehandeling

“Toen we probeerden met antidepressiva te starten, lukte dit niet. Stan was zó angstig geworden voor de fysieke klachten. Die waren toegenomen bij de EMDR, maar ook medicatie verergerde die klachten, terwijl medicatie wel nodig was. We hebben besloten dat het voor Stan beter was om zich tijdelijk te laten opnemen. Vijf dagen per week kreeg hij acute deeltijdbehandeling. Hij kwam hierdoor meer tot rust, waarna hij toch met antidepressiva kon beginnen. De depressie werd minder, de angsten namen af en hij kon beter slapen. Gaandeweg werd na lichamelijk onderzoek door een specialist in het ziekenhuis ook duidelijk waar Stans fysieke pijnklachten vandaan kwamen: hij bleek een auto-immuunziekte te hebben. Dat was echt een eyeopener, dat je daar altijd rekening mee moet houden. Er kunnen ook andere oorzaken zijn.”

KIJK, NU BEN IK ZELF EEN SOORT VAN PSYCHOLOOG GEWORDEN”

ACT

“Na bovengenoemde doorbraken wilde Stan de therapie graag voortzetten. Omdat hij aangaf nog veel met angstklachten te worstelen, ben ik met Acceptance and Commitment Therapie (ACT) gaan werken. Dat hielp hem om meer van een afstand naar zijn angsten te kijken. We deden oefeningen om zijn angsten te visualiseren, op afstand te zetten en de angst een bepaalde kleur of vorm te geven. Zo kon hij zelf invloed uitoefenen en werd de angst minder bedreigend. De angsten verdwijnen hiermee niet, maar Stan hoeft die nu niet meer continu in de gaten te houden. Ook zijn agressieve gevoelens heeft hij onder controle: ze zijn er nog wel, maar veroorzaken geen agressieve incidenten meer.”

Aan het werk

“Aan het eind van de behandeling spraken we ook over de gewone dingen in het leven, zoals werk. Zijn werk als timmerman wilde hij beetje bij beetje weer gaan oppakken. Hij had er zin in, maar vond het ook nog behoorlijk spannend. Ik heb hem geleerd te doseren, niet alles tegelijk te willen en zeker niet vanuit die voor hem bekende vechtmodus. Met meer kalmte en zich meer bewust van wat hij doet, is hij weer aan het werk gegaan.”

De eerste klant

“Zijn allereerste opdracht was meteen voor een heel bijzondere klant. Zij bleek namelijk coach te zijn en zeer geïnteresseerd in Stans verhaal over omgaan met angsten en depressie. Naar aanleiding daarvan schreef de coach een artikel over angsten voor op haar website, dat Stan mij een volgende sessie trots liet lezen. ‘Kijk’, zei hij lachend. ‘Nu ben ik zelf een soort van psycholoog geworden.’ Toen ik dat zag en las, wist ik dat alles waar we de afgelopen periode aan gewerkt hadden, echt was aangekomen. Geweldig hoe het inzetten van verschillende therapietechnieken tot zo’n mooi resultaat kan leiden.” “

Misschien ook interessant voor jou